Nasza strona korzysta z plików cookies ("ciasteczek") w celu zapewnienia prawidłowego jej działania oraz analizowania ruchu sieciowego. Przeglądając tę witrynę wyrażasz zgodę na używanie ciasteczek.

Teoria etykietowania to inaczej teoria naznaczania społecznego czy też teoria labelingu. Została opracowana przez socjologów w latach sześćdziesiątych XX wieku, a niektóre jej zmodyfikowane wersje nadal są popularne. Wg definicji słownika PWN jest to koncepcja przypisywania pozytywnych lub negatywnych cech określonym zachowaniom, jednostkom lub grupom.
Innymi słowy służy ona odpowiedzi na pytanie: dlaczego określonym zachowaniom, ludziom czy grupom społecznym przypisywane są cechy pozytywne, a innym wręcz przeciwnie. Poza przyczynami etykietowania, badacze zajmujący się tą teorią analizują skutki naznaczania społecznego, czyli najczęściej wpływ jaki wywiera etykietowanie na zachowanie poszczególnych jednostek lub całych grup społecznych.
Teoria ta wykorzystywana jest przede wszystkich w psychologii społecznej oraz w socjologii dewiacji i przestępczości. W tej ostatniej opiera się na założeniu, iż zachowanie niejednoznaczne pozytywne lub negatywne staje się dewiacyjnym lub normalnym w momencie, gdy za takie zostaje uznane przez ogół społeczeństwa. Publiczne naznaczanie, zwłaszcza przez zastosowanie kategorii negatywnych (np. w procesie sądowym, w którym jednostka staje się oskarżonym, przez pobyt w instytucji penitencjarnej nadającej jej etykietę więźnia) działa na zasadzie samospełniającej się przepowiedni - nazywanie, definiowanie, sugerowanie, zmienia obraz własny osoby, a także reakcję innych wobec niej.
W rezultacie, jednostka zaczyna się zachowywać w sposób zgodny z przypisaną etykietą, a inni ludzie zmieniają swoje zachowanie względem niej postrzegając ją negatywnie. Innymi grupami, oprócz więźniów, które są szczególnie dotknięte negatywnym naznaczeniem społecznym, są ludzie chorujący psychicznie, mniejszości seksualne, a w niektórych społeczeństwach także kobiety.
Opracowała: Maria Kolad
Zobacz też: